အမေရိကန်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ သြစတြေးလျ၊ ကနေဒါ၊ အက်စ်တိုးနီးယား၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊ ဂျပန်၊ လတ်ဗီးယား၊ လစ်သူယေးနီးယား၊ နယူးဇီလန်၊ ရိုမေးနီးယား၊ စလိုဗေးနီးယား၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနှင့် အခြားနိုင်ငံများမှ ဇူလိုင်လ 12 ရက်၊ 2026 ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော တောင်တရုတ်ပင်လယ်ဆိုင်ရာ အနုညာတစီရင်ဆုံးဖြတ်ခြင်းဆုကို အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 12 ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ပူးတွဲကြေညာချက်နှင့် ပတ်သက်၍ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် Dongsha ကျွန်းစုများ၊ Paracel ကျွန်းများ၊ Zhongsha ကျွန်းများနှင့် Nansha ကျွန်းများ အပါအဝင် တောင်တရုတ်ပင်လယ် ကျွန်းစုများ အပေါ် အချုပ်အခြာအာဏာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ တောင်တရုတ်ပင်လယ် ကျွန်းစုများတွင် ပြည်တွင်းရေပိုင်နက်များ၊ ပိုင်နက်ရေများ၊ ဆက်စပ်ဇုန်များ၊ သီးသန့်စီးပွားရေးဇုန်များနှင့် ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်များရှိသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် တောင်တရုတ်ပင်လယ်တွင် သမိုင်းဝင်အခွင့်အရေးများ ရှိသည်။တောင်တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းစုများပေါ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် တောင်တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ဆက်စပ်အခွင့်အရေးများနှင့် အကျိုးစီးပွားများကို ရှည်လျားသော သမိုင်းဝင်ဖြစ်စဉ်တစ်ခုအဖြစ် ထူထောင်ခဲ့သည်။ဘီစီ ၂ ရာစုတွင် အနောက်ဟန်မင်းဆက် အစောပိုင်းတွင် တရုတ်လူမျိုးများသည် တောင်တရုတ်ပင်လယ်တွင် ရွက်လွှင့်ခဲ့ပြီး တောင်တရုတ်ပင်လယ် ကျွန်းစုများကို ရေရှည်အလေ့အကျင့်ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။တရုတ်နိုင်ငံသည် တောင်တရုတ်ပင်လယ် ကျွန်းစုများနှင့် ဆက်စပ်ရေပိုင်နက်များအပေါ် အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် စီရင်ပိုင်ခွင့်အာဏာကို စဉ်ဆက်မပြတ် ငြိမ်းချမ်းပြီး ထိရောက်စွာ ကျင့်သုံးသည့် ပထမဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်။တောင်တရုတ်ပင်လယ် ကျွန်းစုများကို တရုတ်နိုင်ငံက ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းတွင် ယေဘူယျ သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်မှာ ကြာပါပြီ။

၂။ တောင်တရုတ်ပင်လယ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလုံခြုံဆုံး ပင်လယ်လမ်းကြောင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း လွတ်လပ်စွာ ရေကြောင်းသွားလာမှုနှင့် ပျံသန်းမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာ မရှိခဲ့ပေ။တရုတ်နိုင်ငံသည် တောင်တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ၎င်း၏ ပိုင်နက်အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် ရေပိုင်နက်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများနှင့် အကျိုးစီးပွားများကို အခိုင်အမာ ကာကွယ်ထားပြီး တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို အခိုင်အမာ ကာကွယ်ထားသည်။တောင်တရုတ်ပင်လယ်ရှိ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများ၏ ချိုးဖောက်မှုနှင့် ရန်စမှုများကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု၊ဥပဒေနှင့် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဖြစ်သည့် ၎င်း၏အခွင့်အရေးနှင့် အကျိုးစီးပွားများကို ကာကွယ်ရန် ခိုင်မာသော အစီအမံများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့် ဒေသတွင်း ပြင်ပနိုင်ငံများသည် တောင်တရုတ်ပင်လယ်တွင် ၎င်းတို့၏ စစ်အင်အား ဖြန့်ကျက်မှုကို ဆက်လက် အားကောင်းစေပြီး သောင်းကျန်းကာ ဒုက္ခမီးလျှံများကို တွန်းလှန်လျက်ရှိသည်။ထိုသို့သော စစ်အင်အားသုံး အကြပ်ကိုင်သည့် အပြုအမူသည် တောင်တရုတ်ပင်လယ်၏ လက်ရှိအခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသော အဓိကစိန်ခေါ်မှုဖြစ်သည်။

၃။ကုန်းမြေပိုင်နက်ပြဿနာများသည် ကုလသမဂ္ဂပင်လယ်ဥပဒေဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်၏ နယ်ပယ်အတွင်း မကျရောက်ပါ။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ကုလသမဂ္ဂပင်လယ်ဥပဒေဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ် ပုဒ်မ ၂၉၈ အရ တရုတ်နိုင်ငံ၏ 2006 ကြေငြာချက်အရ ပင်လယ်ရေကြောင်း ပိုင်းခြားမှုဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများကို မသင်မနေရ အငြင်းပွားဖြေရှင်းရေး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများမှ ဖယ်ထုတ်ထားသည်။ပိုင်နက်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် ရေကြောင်း ပိုင်းခြားရေး အငြင်းပွားမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ တရုတ်နိုင်ငံက ချမှတ်ထားသည့် အငြင်းပွားမှု ဖြေရှင်းချက်ကို တရုတ်နိုင်ငံက လက်မခံပေ။နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုကို လေးစားလိုက်နာရန်နှင့် အငြင်းပွားမှုများကို ငြိမ်းချမ်းစွာဖြေရှင်းရေးမူအပါအဝင် ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်းတွင် အတည်ပြုထားသော နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးအခြေခံစံနှုန်းများကို တရုတ်နိုင်ငံက ဆက်လက်လိုက်နာမည်ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း သက်ဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများကို သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်မှန်များကို လေးစားလိုက်နာပြီး နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့်အညီ တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံများနှင့် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းကာ တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် အခိုင်အမာ ပြောကြားသွားမည်ဖြစ်သည်။

၄။ "တောင်တရုတ်ပင်လယ် အနုညာတစီရင်ဆုံးဖြတ်ရေးကိစ္စ" နှင့် ပတ်သက်၍ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရပ်တည်ချက်သည် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း၊တသမတ်တည်းရှိပြီး ခိုင်မာသည်။ "တောင်တရုတ်ပင်လယ်အနုညာတစီရင်ဆုံးဖြတ်ခြင်းကိစ္စ" သည် "နိုင်ငံတော်သဘောတူညီချက်" နှင့် "သဘောတူညီချက်ကိုလိုက်နာရမည်" ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာဥပဒေများ၏ အခြေခံမူများကို ချိုးဖောက်ရာရောက်သည်၊"ပင်လယ်ပြင်ဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂသဘောတူစာချုပ်ကို ဖောက်ဖျက်ပြီး တောင်တရုတ်ပင်လယ်၏ အခြေခံအချက်အလက်များကို ဆန့်ကျင်ပါသည်။ “စီရင်ချက်” သည် တရားမ၀င်၊ အကျုံးမဝင်သော၊ စည်းနှောင်မှု မရှိသော အမှိုက်စက္ကူတစ်ရွက်ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် "ဆု" ကို လက်ခံခြင်း သို့မဟုတ် အသိအမှတ်မပြုဘဲ "ဆု" ကို အခြေခံသည့် မည်သည့် တောင်းဆိုချက်နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်ကိုမျှ လက်မခံပါ။ တောင်တရုတ်ပင်လယ်ရှိ တရုတ်၏ ပိုင်နက်အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် ရေပိုင်နက်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများနှင့် အကျိုးစီးပွားများသည် မည်သည့်အခြေအနေမျိုးတွင်မဆို ဤ "အုပ်ချုပ်မှု" ကြောင့် ထိခိုက်မည်မဟုတ်ပါ။

၅။ "ခွင့်ပြုချက်" ကို ထုတ်ပြန်ပြီး ဆယ်နှစ်အတွင်း တရုတ်-ဖိလစ်ပိုင် ရေပိုင်နက်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ရုံသာမက ပိုင်နက်နှင့် ရေကြောင်းဆိုင်ရာ တောင်းဆိုမှုများ ချဲ့ထွင်ရန်၊ ဒေသတွင်း ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်လာစေရန်နှင့် တောင်တရုတ်ပင်လယ်အရေးတွင် ပြင်ပတပ်များ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန် အကြောင်းပြချက်တစ်ခုအဖြစ် ဖိလစ်ပိုင်က ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးတို့ကို ထိခိုက်စေသည့် တရုတ်-ဖိလစ်ပိုင် ဆက်ဆံရေးကို ထိခိုက်စေသည့် “အတားအဆီး” ဖြစ်လာသည်။“ချီးမြှင့်ခြင်း” စံနှုန်းများကို လိုက်နာပါက နိုင်ငံများစွာ၏ ကျွန်းများနှင့် ကျောက်တန်းများသည် ရေကြောင်းဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများနှင့် အကျိုးစီးပွားများကို တောင်းဆိုခြင်းအတွက် အခြေခံများ ဆုံးရှုံးမည်ဖြစ်သည်။“အာဏာရ” ကို ထောက်ခံသော နိုင်ငံအချို့သည် သက်ဆိုင်ရာ ကျွန်းများနှင့် သန္တာကျောက်တန်းများပေါ်တွင် ၎င်းတို့၏ ရေကြောင်းဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများနှင့် အကျိုးစီးပွားများကို ဆန္ဒအလျောက် စွန့်လွှတ်လိုက်ကြပြီလားဟု မေးလိုပါသည်။သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများသည် ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေး၏ ယေဘုယျလမ်းကြောင်းနှင့် မကိုက်ညီသည့် တရားမဝင် “စီရင်ထုံးများ” ကို ဆက်လက် ဖြန့်ကျက်ထားပြီး ဒေသဆိုင်ရာ နိုင်ငံများနှင့် ပြည်သူများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် သာယာဝပြောရေးတို့အတွက် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ သူတို့ရဲ့ ကြိုးစားမှုတွေဟာ ကျရှုံးဖို့ပဲ ရှိတယ်။တောင်တရုတ်ပင်လယ်အရေးနှင့် တောင်တရုတ်ပင်လယ်အရေးကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို ပျက်ပြားစေသည့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပိုင်နက်အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် ရေပိုင်နက်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများနှင့် အကျိုးစီးပွားများကို ထက်သန်စွာ လေးစားလိုက်နာရန် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများအား ကျွန်ုပ်တို့ တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။

(CCTV သတင်းထောက် Zhu Ruomeng)