साङ्घाई सहयोग संगठनका घुम्ती अध्यक्ष किर्गिस्तानका राष्ट्रपति झापारोभले बैठकको अध्यक्षता गर्नुभयो। बेलारुसका राष्ट्रपति लुकाशेन्को, भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, इरानका राष्ट्रपति पेजेश्यान, कजाकिस्तानका राष्ट्रपति तोकायेभ, पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शाहबाज, रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन, ताजिकिस्तानका राष्ट्रपति इमोमाली रहमोन, उज्वेकिस्तानका राष्ट्रपति मिर्जियोयेभ र साङ्हाई संगठनका महासचिव येर्मेकबायेभ सहभागी थिए ।
सी चिनफिङले शाङ्घाई सहयोग संगठनका सदस्य राष्ट्रका नेताहरूसँग सामूहिक तस्बिर खिचे र त्यसपछि राज्य परिषद्का प्रमुखहरूको बैठकमा भाग लिनुभयो र "उच्च गुणस्तरको विकास हासिल गर्न सांघाई सहयोग संगठनको प्रवर्द्धन" शीर्षकको महत्त्वपूर्ण भाषण गर्नुभयो।
सी जिनपिङले यो वर्ष शाङ्घाई सहयोग संगठनको स्थापनाको २५औँ वार्षिकोत्सव मनाउने कुरा औंल्याउनुभयो।पच्चीस वर्ष पहिले शीतयुद्धको गहिरो पाठको सामना गर्दै, "तीन दुष्ट शक्तिहरू" को वास्तविक खतरा र सबै देशका जनताको शान्ति र विकास, सार्वभौमसत्ता, सुरक्षा र विकास हितको रक्षाको लागि आकांक्षा क्षेत्रीय देशहरू बीचको आम सहमति भएको छ।शाङ्घाई सहयोग संगठन यसको परिणाम स्वरूप अस्तित्वमा आएको हो र यसले ठूलो जीवन्तता देखाउँदै छ।विगत २५ वर्षमा सांघाई सहयोग संगठनले असाधारण यात्रा गरेको छ।सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण विकास उपलब्धि यो हो कि यो बिस्तारै विश्वको सबैभन्दा ठूलो क्षेत्र, सबैभन्दा ठूलो जनसंख्या र विशाल विकास सम्भावना भएको नयाँ क्षेत्रीय सहयोग संगठन बन्न पुगेको छ। सबैभन्दा मूल्यवान आध्यात्मिक धन भनेको अग्रगामी र सधैं आपसी विश्वास, पारस्परिक लाभ, समानता, परामर्श, विविध सभ्यताहरूको सम्मान, र साझा विकास खोज्ने "शाङ्घाई आत्मा" को अनुसरण गर्नु हो; सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सहयोग अनुभव भनेको गठबन्धन, गैर-द्वन्द्व र तेस्रो पक्षहरूलाई लक्षित नगरी सहअस्तित्वको सही मार्ग खोज्नु र क्षेत्रीय देशहरूलाई साझा मातृभूमि निर्माणमा हात मिलाउन प्रोत्साहन गर्नु हो।आज २५ वर्षपछि विश्वमा शताब्दी पुरानो परिवर्तनले गति लिइरहेको छ । वार्ता र मुठभेड, जीत-जित र शून्य योग, बहुपक्षीय र एकपक्षीय भयंकर प्रतिस्पर्धा, युद्धको धुवाँ हटेको छैन ।मानवजातिको भविष्य र गन्तव्यको चौराहेमा उभिएर, सांघाई सहयोग संगठनले आफ्नो ऐतिहासिक जिम्मेवारीलाई साहसका साथ काँधमा लिनुपर्छ र सक्रियताका साथ इतिहासको मार्गलाई अगाडि बढाउनुपर्छ।
सी जिनपिङले चारवटा प्रस्ताव राख्नुभयो।
पहिले, विकासको प्राथमिकतामा लागेर साझा समृद्धिको सम्भावना सृजना गर्नुहोस्।हामीले समावेशी आर्थिक भूमण्डलीकरणको वकालत गर्नुपर्छ, व्यापार र लगानी, कनेक्टिभिटी र ऊर्जा स्रोतहरू जस्ता परम्परागत क्षेत्रहरूमा सहयोगलाई सुदृढ गर्न, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, डिजिटल अर्थतन्त्र, हरित उद्योग र हरित खनिज जस्ता उदीयमान क्षेत्रमा सहयोग विस्तार गर्न र क्षेत्रीय सहयोगलाई अझ गहिरो, थप ठोस र उच्च गुणस्तरको बनाउन प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ।चीनले सांघाई सहयोग संगठनलाई "बेल्ट एण्ड रोड" को उच्च गुणस्तरको संयुक्त निर्माण र विश्वव्यापी विकास पहलहरूको कार्यान्वयनको लागि प्राथमिकताको क्षेत्रको रूपमा लिन्छ। यसले एससीओ डिजिटल इकोनोमी फोरम, कृषि प्रदर्शनी र अन्य गतिविधिहरू सफलतापूर्वक आयोजना गर्ने, एससीओ देशहरूका लागि अन्तर्राष्ट्रिय कृत्रिम बुद्धिमत्ता अनुप्रयोग सहयोग केन्द्र निर्माण गर्ने, तियानजिनमा चीन-एससीओ पोर्ट आर्थिक सहयोग केन्द्र स्थापना गर्ने र एससीओसँग आगामी तीन वर्षमा सयवटा वैज्ञानिक र प्राविधिक सहयोग परियोजनाहरू संयुक्त रूपमा कार्यान्वयन गर्ने कार्य जारी राख्नेछ।
दोस्रो, उच्च प्राथमिकताको रूपमा सुरक्षामा जोड दिनुहोस् र सामान्यतया सुरक्षित वातावरण सिर्जना गर्नुहोस्।परम्परागत र गैर-परम्परागत सुरक्षा खतराहरूमा प्रतिक्रियाहरू समन्वय गर्ने, "तीन दुष्ट शक्तिहरू", अन्तर्राष्ट्रिय संगठित अपराध, लागुऔषध तस्करी र दूरसञ्चार धोखाधडी, सूचना, जैविक र बाह्य अन्तरिक्ष सुरक्षा सहयोगलाई सुदृढ गर्ने, र बाह्य शक्तिहरूलाई विभिन्न देशहरूको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गर्नबाट कडाइका साथ रोक्न, क्षेत्रीय सुरक्षा र स्थायित्वलाई खतरामा पार्ने।चीनले साझा, व्यापक, सहयोगात्मक र दिगो सुरक्षा अवधारणा लागू गर्न र शाङ्घाई सहयोग संगठनलाई विश्वव्यापी सुरक्षा पहलहरू कार्यान्वयन गर्ने महत्त्वपूर्ण मञ्चको रूपमा निर्माण गर्न सबै पक्षहरूसँग मिलेर काम गर्न इच्छुक छ।चीनले सुरक्षा खतरा र चुनौतीहरूको सामना गर्न सदस्य राष्ट्रहरूको क्षमता सुधार गर्न शाङ्घाई सहयोग संगठनको "चार सुरक्षा केन्द्रहरू" को प्रारम्भिक सक्रियतालाई समर्थन गर्दछ।
तेस्रो, हामीले मानिसहरूलाई पहिलो स्थानमा राख्नुपर्छ र पुस्तादेखि पुस्तासम्मको मित्रताको लागि बलियो जग निर्माण गर्नुपर्छ।हामीले प्रत्येक देशको इतिहास, संस्कृति, सामाजिक प्रणाली र विकास चरणका विशेषताहरूलाई व्यापक रूपमा विचार गर्नुपर्छ, विधायिका निकायहरू, राजनीतिक दलहरू, विद्यालयहरू, थिंक ट्याङ्कहरू, उद्यमहरू, मिडिया, आदिको सहयोग सञ्जाल निर्माण गर्नुपर्छ, जन-जनताको आदानप्रदानलाई बढावा दिनुपर्छ, र सदस्य राष्ट्रहरूको असल छिमेकी मित्रतामा जीवन्तता प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ।चीनले विश्व सभ्यताको पहल कार्यान्वयन गर्न सबै पक्षहरूसँग मिलेर काम गर्न र शाङ्घाई सहयोग संगठन असल छिमेकी, मित्रता र सहयोग समिति जस्ता गैर-सरकारी मैत्री संस्थाहरूलाई ठूलो भूमिका खेल्न सहयोग गर्न इच्छुक छ।चीनले चीन-साङ्घाई सहयोग संगठन आधारभूत शिक्षा सहयोग केन्द्र स्थापना गर्नेछ र कन्फ्युसियस इन्स्टिच्युट र लुबान कार्यशाला जस्ता परियोजनाहरू मार्फत आदानप्रदान, आपसी सिकाइ र जनता-जनताबीचको सम्बन्धको लागि पुल निर्माण गर्न जारी राख्न इच्छुक छ।
चौथो, निष्पक्ष र व्यवस्थित शासन सुधार गर्न संवाद र परामर्शमा जोड दिनुहोस्।ठूला होस् या साना सबै देश समान छन् भन्ने सिद्धान्तलाई आत्मसात गर्दै क्षेत्रीय मामिलामा छलफल, साझा आधार भेला गरी मतभेदको समाधान गर्ने, वार्ता र वार्ताको माध्यमबाट द्वन्द्व र मतभेदलाई सही ढंगले सम्बोधन गर्ने र बहुपक्षीय सहयोगमार्फत साझा चुनौतीको जवाफ दिने सिद्धान्तलाई हामीले पालना गर्नुपर्छ ।चीनले शाङ्घाई सहयोग संगठनलाई विश्वव्यापी शासन पहलहरू कार्यान्वयन गर्न उदाहरणीय सहयोग गर्न समर्थन गर्दछ र सांघाई सहयोग संगठनको परिचालन संयन्त्रलाई सुधार गर्न र निर्णय लिने र कार्यान्वयन दक्षता सुधार गर्न जारी राख्ने वकालत गर्दछ।हामी थप समान विचारधारा भएका देशहरूलाई साझेदार बन्न र क्षेत्रीय र विश्वव्यापी शासन सुधार गर्न संयुक्त रूपमा भाग लिन स्वागत गर्दछौं।
सी चिनफिङले "साङ्घाई आत्मा" को झण्डालाई उच्च राख्न, आगामी १० वर्षसम्म शाङ्घाई सहयोग संगठनको विकास रणनीति कार्यान्वयन गर्न, उच्च गुणस्तरीय विकास हासिल गर्न प्रयास गर्ने र मानव जातिको साझा भविष्य भएको समुदायको निर्माणलाई बढावा दिन चीन सबै पक्षहरूसँग मिलेर काम गर्न इच्छुक रहेको कुरामा जोड दिनुभयो।साङ्घाई सहयोग संगठनले स्थापना भएको २५ वर्षमा हासिल गरेका विकास उपलब्धिहरूलाई सहभागी सदस्य राष्ट्रका नेताहरूले पूर्ण रूपमा स्वीकार गरे। उनीहरूले सांघाई सहयोग संगठनले क्षेत्रीय सुरक्षा र समृद्धिको लागि महत्वपूर्ण ग्यारेन्टी प्रदान गर्ने र विश्वव्यापी स्थायित्व र आर्थिक विकासको आधारशिला भएको विश्वास व्यक्त गरे।सङ्गठनको विकासलाई प्रवर्द्धन गर्न संस्थापक सदस्यको रूपमा चीनको महत्वपूर्ण योगदानको सबै पक्षहरूले प्रशंसा गरेका छन् र सन् २०२५ को तियान्जिन शिखर सम्मेलनको रणनीतिक रूपरेखालाई सक्रिय रूपमा कार्यान्वयन गर्न, "शाङ्हाई आत्मा" लाई अगाडि बढाउन, संयन्त्र निर्माणमा सुधार गर्न, राजनीतिक आपसी विश्वास बढाउन, व्यापार, लगानी, विज्ञान र प्रविधि, ऊर्जा आपूर्ति, उद्योग र अन्य क्षेत्रमा सहकार्यलाई प्रगाढ बनाउन सहमत भएका छन्। जनता-जनताको बन्धनलाई सुदृढ गर्ने, नयाँ सुरक्षा चुनौतिहरूको सामना गर्न मिलेर काम गर्ने र स्थायी शान्ति र साझा विकासको नयाँ अध्याय लेख्ने काम जारी राख्ने।अराजक अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिको सामना गर्दै, एससीओ सदस्य राष्ट्रहरूले संगठनको प्रभाव बढाउन, अझ न्यायपूर्ण र व्यावहारिक विश्वव्यापी शासन प्रणालीको निर्माणलाई प्रवर्द्धन गर्न र क्षेत्र र विश्वको शान्ति, स्थायित्व र समृद्धिमा ठूलो भूमिका खेल्न एकजुट भएर काम गर्नुपर्छ।
सदस्य राष्ट्रका नेताहरूले "शाङ्घाई सहयोग संगठनको २५औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा बिस्केक घोषणापत्र" मा हस्ताक्षर र जारी गरे, "साङ्घाई सहयोग संगठन बडापत्र" प्रोटोकलमा परिमार्जन र पूरकहरू, सुरक्षा खतराहरूको जवाफ दिने व्यापक केन्द्रको नियमहरू, सुरक्षा खतराहरू र सहकारिताहरूका लागि अनुमोदन गरे। केन्द्र, र सुरक्षा, आर्थिक, सांस्कृतिक सहयोग र संगठनात्मक निर्माण सुदृढीकरण जस्ता 28 परिणाम कागजातहरू अपनाए।
बैठकले सन् २०२६ देखि २०२७ सम्म सांघाई सहयोग संगठनको घुमाउरो अध्यक्षता पाकिस्तानले लिने निर्णय गरेको छ।
काई क्यूई, वाङ यी र अरूले माथिका गतिविधिहरूमा भाग लिए।
